Kenia Inés Hernández Montalván is een Mexicaanse mensenrechtenadvocaat van inheemse Amuzga- en Afro Mexicaanse afkomst. Zij staat bekend om haar inzet voor de rechten van inheemse gemeenschappen, vrouwen en personen die door organisaties worden beschouwd als politieke gevangenen.
Door haar prominente rol in onder meer het collectief Zapata Vive en de Nationale Beweging voor de Vrijheid van Politieke Gevangenen werd zij een herkenbare figuur binnen het Mexicaanse mensenrechtenveld. Vanwege haar langdurige detentie is Hernández dit jaar opgenomen in de #FreeTheLawyers campagne van Lawyers for Lawyers, die specifiek aandacht vraagt voor advocaten die gevangen zitten vanwege hun beroepsmatige of mensenrechtenwerk.
Kenia Inés Hernández Montalván zet zich onder andere in voor inheemse gemeenschappen (foto: Lawyers for Lawyers).
Strafrechtelijke procedures en bedreigingen
In oktober 2020 werd Hernández gearresteerd in het kader van meerdere strafzaken die sinds juni van dat jaar tegen haar liepen. Zij is het onderwerp van tien afzonderlijke aanklachten, waaronder “roof met geweld”, “gewapende roof” en “aanvallen op communicatieroutes”. Volgens diverse mensenrechtenorganisaties zijn deze beschuldigingen ongefundeerd en worden zij ingezet om haar werk als advocaat en mensenrechtenverdediger te beperken.
Voorafgaand aan haar detentie werd Hernández bedreigd en geïntimideerd door gewapende groepen. Vanwege deze risico’s maakte zij gebruik van het Mexicaanse beschermingsmechanisme voor mensenrechtenverdedigers en journalisten, al bood dit op de lange termijn geen structurele veiligheid.
Zorgen over procesvoering en detentieomstandigheden
Gedurende haar detentie zijn er herhaaldelijk zorgen geuit over mogelijke schendingen van haar recht op een eerlijk proces. Zo wordt melding gemaakt van beperkte toegang tot adequate rechtsbijstand en het ontbreken van een tolk in haar moedertaal. Daarnaast werd Hernández overgeplaatst tussen vier verschillende gevangenissen, waaronder een zwaarbeveiligde inrichting met volgens documentatie ontoereikende omstandigheden. Ook familiebezoek werd meerdere malen geweigerd. In september 2025 ging zij in hongerstaking, nadat haar verzoek om de begrafenis van haar moeder bij te wonen was afgewezen.
Internationale aandacht
Internationale mensenrechtenorganisaties en VN experts hebben kritiek geuit op het gebruik van strafrechtelijke middelen tegen Hernández. Volgens de VN Basisprincipes over de rol van advocaten moeten juristen hun beroep kunnen uitoefenen zonder intimidatie of ongegronde vervolging. De voortdurende procedures tegen Hernández worden gezien als strijdig met deze normen en illustreren bredere risico’s voor mensenrechtenadvocaten in Mexico en de regio.
#FreetheLawyers Campagne
Hernández is één van de vijf advocaten die dit jaar centraal staat in de #FreetheLawyers-campagne van Lawyers for Lawyers. De komende maanden zal er op verschillende manieren gelobbyd worden voor haar vrijlating. In december schreven vele advocaten al groetenkaarten aan Hernández, om haar een hart onder de riem te steken.