Op 13 april 2026 is mensenrechtenadvocaat Yu Wensheng na een gevangenisstraf van drie jaar vrijgelaten. Yu werd meerdere malen gearresteerd, voor het eerst gedurende drie maanden in 2014 wegens een online post over de afwijzing van een verzoek om zijn cliënt te bezoeken. In 2018 en 2022 werd Yu onterecht veroordeeld tot een gevangenisstraf op verdenking van “het aanzetten tot de ondermijning van de staatsmacht”. Hiervoor werden hem gevangenisstraffen opgelegd van respectievelijk vier en drie jaar. Lawyers for Lawyers riep, samen met andere organisaties, op tot de onvoorwaardelijke vrijlating van de advocaat.
Tekst: Lawyers for Lawyers
Aanvechten van overheidsmisbruik en mensenrechtenschendingen
Yu Wensheng en zijn vrouw Xu Yan zetten zich actief in voor de rechtstaat en mensenrechten in China. Yu gaf zijn carrière als advocaat op om een van de gevangengenomen advocaten bij te staan. In de jaren voorafgaande aan zijn arrestatie vertegenwoordigde Yu slachtoffers in vele gevoelige mensenrechtenzaken. Te denken valt aan zijn bijstand aan de advocaten van de zogenaamde 709 Crackdown; een landelijke repressiecampagne gericht tegen Chinese mensenrechtenadvocaten en – activisten in 2015 waarbij meer dan 300 personen verdwenen. Ook riep Yu publiekelijk op tot grondwetshervormingen die gericht zijn op het versterken van de controle op de staatsmacht. Zijn inspanningen om slachtoffers van mensen rechtenschendingen te verdedigen, overheidsmisbruik aan te vechten en betekenisvolle juridische hervormingen te bevorderen, zijn beantwoord met harde represailles.
Internationale aandacht
Het werk en de situatie van Yu Wensheng heeft veel internationale aandacht en waardering gekregen. Zo heeft Yu in 2018 de Franco-German Prize for Human Rights and the Rule of Law en in 2021 de Martin Ennals Award in ontvangst mogen nemen. Hij won de prijzen wegens respectievelijk zijn inzet op het gebied van mensenrechten en de rechtsstaat, en zijn werkzaamheden als mensenrechten advocaat.
Voorts heeft de onterechte veroordeling en de omstandigheden rondom zijn detentie geleid tot veel internationale kritiek. VN-experts uitten in april 2024 hun bezorgdheid over de detentie van Yu en Xu, en de gevolgen daarvan voor hun zoon. Ook hebben VN-experts herhaaldelijk hun bezorgdheid geuit over de manier waarop de autoriteiten de zaak hebben gebruikt om mensenrechtenverdedigers te intimideren, hebben gewezen op de schending van internationale mensenrechten normen en hebben opgeroepen tot intrekking ervan.
Vrijlating
Na een gevangenisstraf van drie jaar is Yu Wensheng vrijgelaten. Zijn vrijlating volgt ruim een jaar na die van zijn vrouw. Zij werd onder het mom van dezelfde onterechte veroordeling als Yu vastgezet voor een jaar en negen maanden. Beiden werden tijdens hun gevangenschap geconfronteerd met uiterst zware omstandigheden.
Inmiddels is Yu herenigd met zijn gezin. Samen met andere maatschappelijke organisaties bepleit L4L dat Yu na deze vrijlating van zijn volledige vrijheid kan genieten. Ook de UN Human Rights Office benadrukt dat het van cruciaal belang is dat zijn vrijlating onvoorwaardelijk is, dat alle gerelateerde beperkingen voor hem en zijn vrouw Xu Yan – waaronder beperkingen op bewegingsvrijheid en meningsuiting – worden opgeheven en dat zij niet langer onder toezicht staan.