Voor het eerst in haar 40-jarig bestaan heeft Lawyers for Lawyers een amicus curiae-brief ingediend in een procedure voor een Amerikaanse rechter. De brief werd op 2 april 2026 ingediend bij het U.S. Court of Appeals for the District of Columbia Circuit in de zaak over Executive Orders gericht tegen vier Amerikaanse advocatenkantoren: Jenner & Block, Perkins Coie, Susman Godfrey en WilmerHale.
Tekst: Lawyers for Lawyers
Achtergrond
De Executive Orders, presidentiële decreten die de president zelf uitvaardigt, zonder dat het Congres daar eerst over hoeft te stemmen, werden op 25 maart 2025 uitgevaardigd door de regering Trump.
Daarin werd gesteld dat het handelen van de betrokken kantoren een bedreiging vormde voor de “public safety and national security,” of fundamentele Amerikaanse waarden zou ondermijnen. De maatregelen omvatten onder meer de opschorting van security clearances, beperkingen op overheidscontracten en belemmeringen voor de aanstelling van medewerkers van de betreffende kantoren.
De vier kantoren stelden hiertegen beroep in bij de federale rechter en verkregen eerst voorlopige voorzieningen en vervolgens permanente rechterlijke verboden die de uitvoering van de Orders blokkeerden. In één van de uitspraken overwoog de rechtbank dat het betreffende kantoor werd geviseerd vanwege “the causes [it] champions, the clients [it] represents, and a lawyer [it] once employed.”
De zaak ligt inmiddels voor bij het Amerikaanse federale hof van beroep nadat het Amerikaanse ministerie van Justitie beroep had ingesteld tegen de eerdere uitspraken waarin de Orders ongrondwettig werden verklaard.
Orders in strijd met internationaal erkende normen
In de amicus curiae-brief betoogt Lawyers for Lawyers dat de Executive Orders in strijd zijn met internationaal erkende normen ter bescherming van de onafhankelijkheid van de advocatuur. Daarbij wordt onder andere verwezen naar de VN-Basisbeginselen inzake de Rol van Advocaten (1990), die bepalen dat advocaten niet mogen worden vereenzelvigd met hun cliënten of de zaken die zij behandelen.
De Orders vormen een afwijking van fundamentele rechtsstatelijke normen, omdat advocatenkantoren expliciet worden geraakt vanwege de cliënten die zij vertegenwoordigen. Vergelijkbare aanvallen op de advocatuur waren eerder zichtbaar in landen waar de rechtsstaat onder druk kwam te staan, zoals Hongarije, Polen en Rusland.
Mogelijke gevolgen voor de rechtsstaat
Daarnaast benadrukt Lawyers for Lawyers dat de mogelijke gevolgen verder reiken dan de vier direct getroffen kantoren. Het sanctioneren van advocaten vanwege hun cliënten of zaken kan volgens de organisatie een afschrikwekkend effect hebben op de onafhankelijke uitoefening van het beroep en daarmee raken aan toegang tot recht, fundamentele procedurele waarborgen en de rechtsstaat als geheel.
De brief is opgesteld met ondersteuning van een van de partnerkantoren van de organisatie en in samenwerking met Lieff Cabraser Heimann & Bernstein LLP.